ሓሳብዶ ይብርትዕ ኣጽዋር፧ ኣክሊል ሃይሉ

ሳብዶ ይብርትዕ ኣጽዋር፧

ኣክሊል ሃይሉ

ኣክሊል ሃይሉ

ሰብ ንመን’ዩ ዝመስል፡ ንወለዱዶ ወይስ ንጎረባብቱን ኣዕሩኽቱን፧ ኣየናይ’ዩ ዝሕይል፡ ትውልዲ ወይስ መዕበያ፧ መንከ ይዝውሮ፡ ዘርኡ ወይስ ከባቢኡ፧ ዝብሉ ሕቶታት ርጉጽ መልሲ ክትህበሎም ከቢድ’ዩ። ይውሓድ ይብዛሕ፡ ካብ ክልቲኡ ሸነኻት ዘሎ ጽልዋ ግን ኣብ ባህሪኡ ምንጽብራቑ ኣይተርፎን። ኣይ ግዲ ሽኦል እንድዩ ከም ኣቦኡ፡ ወረጃ ወይ ውሓለ ከም ኣዲኣ፡ ማመት ከም ኣሞታታ፡ ቆማት ከም ኣኮታቱ… ወዘተ እናበልና ምዝራብና ንዘርኢ የመላኽት። መልክዕ ደኣ ይሃበኒ’ምበር፡ ወሕልነትሲ ካብ ጎረቤት ይምሃሮ ዝብል ምስላ ኽኣ ተራ ጎረቤት የርኢ።

ንሕና ኤርትራውያን ንዝሓለፈ 60 ዓመታት ህይወትና፡ ውግእን ወረ ውግእን እዚ ዝዓበናሉ ከባብን ኩነታትን ግዲ ጸልዩና፡ ናይ መብዛሕትኡ ሽግራትና መፍትሒ ጎነጽ ወይ ሓይሊ ኮይኑ እዩ ዝስምዓና። ብዙሓት ኢትዮጵያውያን ንኤርትራያን እንክዝክሩ ቅጽበታዊ ናይ ቴስታ መውቃዕቲ ይጠቕሱ። ሎሚ’ውን ገለ ኣብ ደምበ ፍትሒ ኣብ ባይታ ኬድካ ብረት ምልዓል ጥራይ እዩ እቲ መፍትሒ ዝብሉ ኣለዉ።

ኣድጊ ሸተት ኢላ ኣብቲ ዓዲ ከም ጎድፍ ዝጥቀመሉ ጉድጓድ ትኣቱ። ካብ ነዊሕ ኣገልግሎትን ከቢድ ጻዕርን እተላዕለ፡ ሓይላ ደኺሙ፡ ጉልበታ ማህሚኑ፡ ዝባና ድማ ገጺቡ ነበረ’ሞ እቲ ዋንኣ ግዳ ኣይገበረን። ብኡ’ቢላ ክትሞተሉ ተመነየ ደኣምበር ፋዓራኣ ኣይገበረን። ኣድጊ ፋሕተርተር በለት፡ ገዓረት፤ ምዉጻእ ግን ኣይክኣለትን። እቶም ጎደቦታት ዓዲ ከምቀደሞም ጓሓፍ ምጉሓፍ ቀጸልዎ’ምበር ሃለዋታ ርእዮም ኣየቋረጹን፡ ኣይደንገጹን። ወያ ኣድጊ ኣብ ርእሲ ማህሰይታ፡ መውደቕቲ፡ እዚ ከይኣኽላ ጓሓፍ፡ ቓንዛኣ’ውን መመሊሹ ገደደ። ብሓይሊ ከምዘይኮነላ ረኣየት። ተስፋ ግን ፍጹም ኣይቆረጸትን። ዓቕምታታ መዘነት’ሞ፡ ሓያል ጎና ዘከረት። ከትሓስብ፡ ክትባላሓት፡ ክትጣበብ ልባ ናብ ምስትውዓል መለሰት። ነቲ ዝድርብዩላ ዝነበሩ ጓሓፍ ካብ ዝባና ነገፈት፡ ብእግራ ረጊጻ እንዳመድመደት ናብ መደያይቦ ቐየረቶ። እቲ ዓሚቑ ጉድጓድ ቀስ እናበለ መልአ፡ ወያ ኣድጊ ኸኣ ወጸት፡ ካብ ጉድጓድ ድነ ሞት ኣምለጠት።

ባሃም ኣድጊ፡ ሓሳብ ካብ ሓይሊ ከም ዝበልጽ ብዝጭበጥ መስከረት። ተባላሒታ ንባጫን ንዕቀትን ናይ ቀደም ዋናኣ ብግህዶ ሰዓረት። ድኹማት ዝመስሉ ብጥበብ ተመሪሖም ነቶም ካብኦም ዝሓየሉ ዝመስሉ ከምዘሕፍሩ ብግብሪ ኣርኣየት። ሓሳብ ኣብ ልዕሊ ሓይሊ ዘለዎ ብልጫ ኣነጸረት።

ታሪኽ ዓለም ምስእንውከስ፡ ማህተማ ጋንዲ ንህዝቡ ኣብ ዙርያ ሓሳብ ወዲቡ፡ ነታ ኣብ ግዝኣታ ጸሓይ ኣይትዓርባን እተባህለላ ዓባይ ብሪጣንያ ብዘይ ብረት ኣንቀጥቀጣ። ኣብ ግዜኡ፡ ቅኑዕ ሓሳብ ሒዙ ደበኽ በለ። በዚ ኸምዚ ህዝቢ ህንዲ ሓርነቱ ጨበጠ።

እቲ ናይ ጸለምቲ ኣሜሪካውያን መሰል ተማጓቲ፡ ማርቲን ሉተር ኪንግ ስለ ህዝቡ ቅንኣት ሓደሮ። ጉዳይ ፍትሒ ሒዙ ተላዕለ። ስለ ሓርነት ህዝቡ ራእይ ኣብ ልቡ ሓደሮ፡ ቅዱስ ራእይ! እዚ ራእይ ዓንተረ ናብ ሓሳብ’ውን ዓበየ፡ ብግብሪ ተሰንዩ ክንዲ ዓቢ እምባ ኮይኑ ኣብ ቅድሚ ጨቆንቶም ቆመ። ምስ ዓርሞሸሽ ሓይሊ ጸዓዱ ኣሜሪካውያን ገጢሙ ድማ ሰዓረ። ሓይሊ ሓሳብ ንሓይሊ ብረት ደርዓሞ። ነገር ፍትሒ ንግዝኣት መድቆስቲ በድሆን ገልበጦን።

እዚ ፍጻሜ፡ ቅኑዕን ሰዓርን ሓሳብ ንኹሉ ከምዝቕድምን: ልዕሊ ኹሉ ጸብለል ከም ዝብልን ይምህረና። ዝኾነ ይኹን ሓሳብ ኣብ ውሽጡ እተዓቑረ ሓይሊ ኣለዎ። ብፍላይ እቲ ቅኑዕ ሓሳብ ምስ ዘንቀደ ልቢ ምስ ዝራኸብ፡ ከም ብርቱዕ ነታጒ’ዩ ዝትኮስ። መንከ ደው ከብሎ ይኽእል።

ንሓሳብ ሓያል ሰራዊት ኣይስዕራን፡ ሕሱም መራሒ ኣይቅይዳን፡ ሜካናይዝድ ኣህዱታትን፡ ምሩጽ ሓይልታትን ኣይዓግታን።

ሰለይትን ኣብያተ ማሕቡስ ቀደም ማርያም ግምቢ፡ ሕጂ ትራክ-ቢ ዋላ ዒራዒሮ ንሓይሊ ሓሳብ ከፍርሱ ዓቕሚ የብሎምን። ንሓሳብ፡ ስፍሓት ውቕያኖስ ኣይውሕጦን፡ ዕምቖቱ’ውን ኣየስጥሞን፡ ሃልሃልታ ሓዊ’ውን ኣይህምኾን።

ርግጽ’ዩ ቅኑዕ ሓሳባት፡ ኩሉ ጊዜ ዘይጎነጻዊ መገዲ ጥራይ ክኽተል ኣለዎ ማለት ኣይኮነን። ኣብ ፍርሂ ኣይነብርን፡ ሓይሊ ብረት ዘድልየሉ ጊዜ ኣይስሕቶን። ኣብ ዘድልየሉን ዝምረጸሉን እዋን ሰይፊ ካብ ምምላሕ ኣይዝሓጥን፡ ኣየናሕስይን ከኣ። ግናኸ ኣብ ስነ መጎተ ሓይሊ ኣይውከልን፡ ኣይመርጾን ድማ።

ደቂ ሃገረይ፡ እቲ ግዜ ንለውጢ ሕጂ እዩ። እቲ ለውጢ ኣብ ሓሳብ እዩ ዝጅምር፡ ግናኸ ኣብ ሓሳብ ኣይውዳእን እዩ እሞ ሕጂ ንለውጢ ንበራበር። ሕጂ ንለውጢ ንንቃሕ። ሕጂ ንለውጢ ንቃለስ። ለውጢ ጊዜኣ ሕጂ እዩ።

ለውጢ ሕጂ!

Print Friendly, PDF & Email